De meeste mensen die een papegaai in huis hebben zijn redelijk op de hoogte van de gevaren die het koken met pannen met een teflon anti-aanbaklaag met zich meebrengt, en dat het voeren van avocado aan een papegaai ten strengste verboden is omdat avocado giftig is. Er zijn echter nog veel meer producten die beter niet aan een papegaai gegeven kunnen worden, waaronder chocolade. Zeker in deze periode van het jaar, waarin mensen toch vaak wat lekkers op de tafel hebben staan voor de feestdagen, is dit een vergiftiging die op de loer ligt en waar met enige regelmaat telefoontjes over binnenkomen omdat de papegaai of parkiet stiekem een stukje chocola te pakken heeft gekregen…

Chocoladevergiftiging komt vooral veel voor bij honden, die sneller grotere stukken naar binnen werken, maar kan ook dodelijke gevolgen hebben voor andere dieren, zo ook papegaaien. Dit komt doordat chocolade gemaakt wordt van cacaobonen die theobromine en cafeïne, zogenaamde methylxanthines, bevatten. Deze stoffen kunnen, bij overmatige opname, leiden tot overprikkeling van het zenuwstelsel, hart en de luchtwegen. Dit kan aanleiding geven tot het optreden van verschijnselen zoals hyperactiviteit, verhoogde prikkelbaarheid en/of angst tot coma, spiertrekkingen, toevallen, een versnelde ademhaling en/of hartslag, hartritmestoornissen en een verhoogde bloeddruk en/of stijging lichaamstemperatuur. Daarnaast kan ook irritatie van het maagdarmkanaal met verminderde eetlust, braken en/of diarree voorkomen, en kan nierschade ontwikkelen. Dergelijke verschijnselen treden meestal op binnen enkele uren tot een halve dag na opname van de chocolade. Of en in welke mate verschijnselen gezien worden hangt niet alleen af van de opgenomen hoeveelheid, maar ook van het type chocolade dat opgenomen is. Pure chocolade bevat namelijk meer van de genoemde stoffen, waardoor dit sneller tot vergiftigingsverschijnselen kan leiden dan melkchocolade dat een lager percentage cacao bevat.

Om vast te stellen of behandeling nodig is, zijn rekenformules ontwikkeld die, aan de hand van het type en (geschatte) hoeveelheid opgenomen chocolade berekenen wat de dosering chocolade is die het dier per kg lichaamsgewicht binnen heeft gekregen. Blijkt deze hoeveelheid boven de veilige grens uit te stijgen dan zal, als de opname korte tijd geleden is, de behandeling zich in eerste instantie richten op het voorkomen van verder opname van de chocolade. Dat kan bij een vogel onder andere door het uitvoeren van een kropspoeling (indien er een gerede kans is dat de chocolade nog in de krop aanwezig is) of door het toedienen van bindende middelen zoals Norit. Daarnaast zal in veel gevallen het toepassen van vloeistoftherapie overwogen worden om het uitscheiden van de giftige stoffen via de nieren te bevorderen. Behandeling zal zich verder richten op het stabiliseren van de patiënt en het bestrijden van de symptomen, wanneer die ontwikkelen of aanwezig zijn. Zo kan gedacht worden aan zuurstoftoediening aan vogels met tekenen van benauwdheid, het geven van kalmerende middelen of anti-epileptica in het geval van toevallen of overprikkelde dieren, of het gebruik van hartmedicatie voor het bestrijden van hartritmestoornissen. De duur van de behandeling kan daarbij variëren van enkele dagen tot een week of meer, afhankelijk van de ernst van de klachten die het dier vertoont. Kansen op volledig herstel zijn logischerwijze het grootst indien de behandeling tijdig opgestart wordt. Hierdoor is het noodzaak om bij eventuele opname zo snel mogelijk te overleggen met een vogelarts en de vogel met spoed te laten behandelen als blijkt dat de opgenomen hoeveelheid chocolade groot genoeg is om problemen te veroorzaken. Beter is uiteraard om te voorkomen dat je papegaai of parkiet een stukje chocola te pakken krijgt. Kortom: snoep verstandig en zorg dat de chocola die je in huis hebt veilig opgeborgen is in een kast, afgesloten doosje of schaaltje met deksel en buiten bereik van je vogel gehouden wordt, zodat deze hierdoor niet in gevaar komt.